Δασική Παθολογία

Ανάλυση Μαθήματος

Διδάσκων: Καρανικόλα Παρασκευή

Τύπος Μαθήματος: Υποχρεωτικό

1. Περιγραφή

Βιολογία, μορφολογία και ταξινόμηση των σημαντικότερων παθογόνων (μυκήτων, βακτηρίων, ιών κ.λπ.). Περιγραφή των σημαντικότερων παθογόνων που προσβάλουν τα δασικά δέντρα. Βλάβες των δασικών δέντρων από την ρύπανση και τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες. Αναφορά στα σημαντικότερα καλλωπιστικά δέντρα και θάμνους στα πάρκα και τις ασθένειες τους.

2. Σκοπός μαθήματος

Εισαγωγή και γνώση των φοιτητών σε ότι αφορά τους βιοτικούς (μύκητες, βακτήρια, ιούς, κ.λπ.) και αβιοτικούς παράγοντες (κλιματικές συνθήκες, έδαφος κ.λπ.) που αποτελούν απειλή για τα δασικά μας οικοσυστήματα. Κατανόηση των δυνατοτήτων προληπτικών και κατασταλτικών μέτρων για την αντιμετώπιση τους.

3. Εκπαιδευτικοί στόχοι και αναμενόμενες δεξιότητες

Στο τέλος του μαθήματος οι φοιτητές θα είναι σε θέση να:

  • διαχωρίζουν τα συμπτώματα των ασθενειών που οφείλονται σε βιοτικούς παράγοντες (μύκητες, βακτήρια, ιούς, κ.λπ.), σε δυσμενές καιρικές συνθήκες (επίδραση ξηρασίας, υψηλών θερμοκρασιών κ.λπ.) ή σε ακατάλληλο έδαφος (χλωρώσεις, τροφοπενίες κ.λπ.).
4.Τρόπος διδασκαλίας
  1. Διαλέξεις 60%
  2. Ασκήσεις – Εργαστήρια 40%
5. Χρήση ηλεκτρονικών μέσων διδασκαλίας
Παρουσιάσεις μέσω Power Point

6. Αξιολόγηση φοιτητών

Υποχρεωτικά εργαστήρια: Ναι
Προσωπικές - Ομαδικές εργασίες: Ναι - Συλλογή δειγμάτων και φωτογραφιών μυκήτων
Τελική εξέταση (Γραπτή - Εργαστηριακή): Ναι

7. Πρόγραμμα διαλέξεων - εργαστηρίων

Εβδομάδα Θεματική ενότητα διαλέξεων
1 Γενικές έννοιες φυτοπαθολογίας. Ιστορία και σημασία της φυτοπαθολογίας. Συμπτωματολογία.
2 Επίδραση της ρύπανσης στα δασικά δέντρα και βλάβες στα δάση της Ευρώπης.
3 Βλάβες των δασικών δέντρων από δυσμενές καιρικές συνθήκες (υψηλές θερμοκρασίες, ξηρασία, παγετούς κ.λπ.) και ακατάλληλο έδαφος (χλωρώσεις, τροφοπενίες κ.λπ.).
4 Περιγραφή των σημαντικότερων φυτικών παρασίτων (Viscum album, Loranthus europeus, βρύα, λειχήνες, μυκόριζα κ.λπ.
5 Μορφολογία, βιολογία και ταξιμόμηση των σημαντικότερων παρασίτων (μύκητες, βακτήρια, ιούς, κ.λπ.).
6 Ασθένειες φυτωρίων – τήξη αρτιφύτρων και τρόποι καταπολέμησης. Ασθένειες των ριζών: Almillaria mellea, Fomitopsis (Fomes) annosus (περιγραφή – συμπτώματα – καταπολέμηση).
7 Ασθένειες της ελάτης και της ερυθρελάτης.
8 Ασθένειες της πεύκης.
9 Ασθένειες του κυπαρισσιού και του άρκευθου.
10 Ασθένειες της δρυός και της οξιάς.
11 Ασθένειες της καστανιάς και της φτελιάς. Παραχρώσεις – Υγρό ξύλο ζωντανών δέντρων.
12 Οι σήψεις και η καταπολέμησής τους στο δάσος. Σήψεις ζωντανών κωνοφόρων και πλατύφυλλων δέντρων. Σήψεις νεκρών δέντρων, ξύλων και ξυλείας σε χρήση, οικοδομών και κατασκευών.
13 Καλλωπιστικά δέντρα και θάμνοι και οι εχθροί τους.


Εβδομάδα Θεματική ενότητα εργαστηρίων
1 Περιγραφή και μορφολογία των βακτηρίων και των ιών.
2 Περιγραφή, μορφολογία και βιολογία των μυκήτων γενικά.
3 Ασκομύκητες
4 Βασιδομύκητες
5 Φυτικά παράσιτα – Φανερόγαμα παράσιτα
6 Μυκόριζες – Βρύα – Λειχίνες
7 Ασθένειες ριζών εδάφους
8 Ασθένειες του κυπαρισσιού
9 Ασθένειες της δρυός
10 Ασθένειες της καστανιάς
11 Ασθένειες της φτελιάς
12 Παραχρώσεις του ξύλου
13 Σήψεις ζωντανών και νεκρών δέντρων και ξυλείας σε χρήση

8. Συγγράμματα
  • Καϊλίδης Δ.Σ., 2005. Ασθένειες των Δέντρων, Δασών και Πάρκων. Εκδόσεις Χριστοδουλίδη

Δεν υπάρχουν άλλα συγγράμματα στην ελληνική γλώσσα που να καλύπτουν το περιεχόμενο του μαθήματος. Ξενόγλωσσα συγγράμματα διαθέτει η βιβλιοθήκη του Τμήματος. Στους φοιτητές παρέχεται εκτός από το σύγγραμμα και σημειώσεις της διδάσκουσας.


9. Διδακτικές μονάδες (ECTS)
Θεωρία: 3
Εργαστήρια/Ασκήσεις: 2
Διδακτικές Μονάδες: 5