Διαχείριση και Βελτίωση Λιβαδιών

Ανάλυση Μαθήματος

Διδάσκων: Απόστολος Αϊναλής

Τύπος Μαθήματος: Υποχρεωτικό

1. Περιγραφή

Ανάπτυξη βασικών εννοιών της Διαχείρισης των Λιβαδιών. Απογραφή Λιβαδιών. Κανονική Χρήση των Λιβαδικών Εκτάσεων. Γευστικότητα - Μέθοδοι προσδιορισμού. Προσδιορισμός παραγωγής Λιβαδιών. Συντελεστής βοσκησιμότητας. Ποσοστό χρησιμοποίησης της λιβαδικής βλάστησης. Είδη κλείδες - Περιοχές δείκτες. Βασκοϊκανότητα - Μέθοδοι Προσδιορισμού. Βοσκοϊκανότητα σε σχέση με το είδος ζώου - Επίδραση εκπτώσεων. Λιβαδική κατάσταση. Βελτίωση λιβαδιών - Σχεδιασμός. Λόγοι υποβάθμισης λιβαδιών. Πολλαπλές χρήσεις λιβαδιών - Βελτίωση. Συμπληρωματικά λιβάδια. Σχεδιασμένα συστήματα βόσκησης. Καταπολέμηση ανεπιθύμητων φυτών. Σπορά λιβαδικών ειδών. Λίπανση λιβαδιών (Εφαρμογή - αποτελέσματα). Βελτίωση συνθηκών διαβίωσης και διατροφής των ζώων μέσα στα λιβάδια.

2. Σκοπός μαθήματος

Βασικός σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή των φοιτητών στην έννοια της διαχείρισης και βελτίωσης των λιβαδιών με στόχο την αειφορική κάρπωση της κυρίας χρήσης τους, που είναι η βόσκηση των ζώων (κτηνοτροφικών και άγριας ζωής) χωρίς επιζήμιες επιδράσεις στην παραγωγή της βλάστησης και την παραγωγικότητα του εδάφους. Επιπλέον, στους σκοπούς του μαθήματος περιέχεται ο έλεγχος της χρήσης των λιβαδιών, τα μέτρα βελτίωσής τους και η σύνταξη διαχειριστικού σχεδίου.

3. Εκπαιδευτικοί στόχοι και αναμενόμενες δεξιότητες

Στο τέλος του μαθήματος οι φοιτητές θα είναι σε θέση να:

  • Να απογράφουν τη λιβαδική έκταση, ώστε να γνωρίζουν πλήρως την περιοχή που θα διαχειριστούν.
  • Να αναγνωρίζουν τη χρησιμοποίηση της βλάστησης ενός λιβαδιού
  • Να εκτιμούν τη δυνατότητα μιας λιβαδικής έκτασης να καλύψει σε βοσκήσιμη ύλη τις ανάγκες ενός αριθμού κτηνοτροφικών ζώων, χωρίς την υποβάθμιση της έκτασης αυτής.
  • Να εκτιμούν την υποβάθμιση μιας λιβαδικής έκτασης και τους λόγους που την προκάλεσαν και να σχεδιάζουν τα μέτρα βελτίωσης.
  • Να προτείνουν για εφαρμογή το καταλληλότερο σύστημα βόσκησης.
  • Να εφαρμόζουν μέτρα βελτίωσης (σπορές, λιπάνσεις, καταπολέμηση ανεπιθύμητων ειδών).
  • Να συντάσσουν σχέδιο διαχείρισης λιβαδιών.
4.Τρόπος διδασκαλίας
  1. Διαλέξεις 60%
  2. Εργαστήρια - Φροντιστήρια 25% (Μέρος των εργαστηρίων θεωρείται και η σύνταξη διαχειριστικού σχεδίου λιβαδικής μονάδας, που συντάσσεται στα πλαίσια της πρακτικής άσκησης, στη διάρκεια της θερινής περιόδου)
  3. Ασκήσεις Εφαρμογής 15%
5. Χρήση ηλεκτρονικών μέσων διδασκαλίας

6. Αξιολόγηση φοιτητών

Υποχρεωτικά εργαστήρια - φροντιστήρια: Ναι
Προσωπικές - Ομαδικές εργασίες: Ναι (Στα πλαίσια της πρακτικής άσκησης)
Ενδιάμεση αξιολόγηση: Όχι
Τελική εξέταση (Γραπτή - Προφορική): Ναι

7. Πρόγραμμα διαλέξεων - εργαστηρίων

Εβδομάδα Θεματική ενότητα διαλέξεων
1 Ανάπτυξη βασικών εννοιών της Διαχείρισης των Λιβαδιών. Απογραφή Λιβαδιών.
2 Κανονική Χρήση των Λιβαδικών Εκτάσεων.
3 Γευστικότητα - Μέθοδοι προσδιορισμού - Προσδιορισμός παραγωγής Λιβαδιών.
4 Συντελεστής βοσκησιμότητας. Ποσοστό χρησιμοποίησης της λιβαδικής βλάστησης
5 Είδη κλείδες - Περιοχές δείκτες.
6 Βοσκοϊκανότητα - Μέθοδοι Προσδιορισμού.
7 Βοσκοϊκανότητα σε σχέση με το είδος ζώου - Επίδραση εκπτώσεων.
8 Λιβαδική κατάσταση. Βελτίωση λιβαδιών - Σχεδιασμός.
9 Λόγοι υποβάθμισης λιβαδιών - Πολλαπλές χρήσεις λιβαδιών - Βελτίωση. Συμπληρωματικά λιβάδια.
10 Σχεδιασμένα συστήματα βόσκησης.
11 Σχεδιασμένα συστήματα βόσκησης. Καταπολέμηση ανεπιθύμητων φυτών. Σπορά λιβαδικών ειδών.
12 Λίπανση λιβαδιών (Εφαρμογή - αποτελέσματα).
13 Βελτίωση συνθηκών διαβίωσης και διατροφής των ζώων μέσα στα λιβάδια.

Εβδομάδα Θεματική ενότητα εργαστηρίων
1 Τύποι λιβαδικής βλάστησης - Αναγνώριση χάρτη - Εκτίμηση λιβαδικής Μονάδας
2 Συντελεστής Βοσκησιμότητας - Προσδιορισμός.
3 Ποσοστό χρησιμοποίησης - Εκτίμηση - Μέθοδοι προσδιορισμού
4 Προσδιορισμός Βοσκοϊκανότητας - Μέθοδοι προσδιορισμού
5 Μέθοδοι προσδιορισμού Βοσκοϊκανότητας
6 Μέθοδοι προσδιορισμού Βοσκοϊκανότητας
7 Μέθοδοι προσδιορισμού Βοσκοϊκανότητας - Βελτιώσεις βλάστησης
8 Μέθοδοι προσδιορισμού Βοσκοϊκανότητας - Βελτιώσεις βλάστησης
9 Προσδιορισμός της ποσότητας λιπάσματος - Μέθοδοι.

8. Συγγράμματα
  • Διαχείριση και Βελτίωση Λιβαδιών 2004 - Αναστασίου Σ. Νάστη - Κωνσταντίνου Ν. Τσιουβάρα. Εκδόσεις: Υπηρεσία Δημοσιευμάτων, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

9. Διδακτικές μονάδες (ECTS)
Θεωρία: 3
Εργαστήρια/Ασκήσεις: 2
Διδακτικές Μονάδες: 5