Δομή και Ιδιότητες του Ξύλου

Ανάλυση Μαθήματος

Διδάσκων: Αδαμόπουλος Στέργιος, Διδάσκων βάσει Π.Δ. 407/80

Τύπος Μαθήματος: Υποχρεωτικό

1. Περιγραφή

Φυσική του ξύλου. Χημική σύσταση και μικροδομή του ξύλου. Φυσικές ιδιότητες, μακροσκοπικά χαρακτηριστικά και μέθοδοι χαρακτηρισμού των ειδών ξύλου. Μηχανισμός παραγωγής ξύλου, ελαττώματα ξύλου, πυκνότητα ξύλου, υγροσκοπικότητα ξύλου, συρρίκνωση και διόγκωση ξύλου, αντοχή ξύλου, μηχανικές, θερμικές, ακουστικές και ηλεκτρικές ιδιότητες του ξύλου.

2. Σκοπός μαθήματος

Η γνώση των μακροσκοπικών και μικροσκοπικών χαρακτηριστικών του ξύλου, των σφαλμάτων δομής του, των ιδιοτήτων του καθώς των μηχανισμών αλλοίωσης του ξύλου με την επίδραση βιοτικών και αβιοτικών παραγόντων.

3. Εκπαιδευτικοί στόχοι και αναμενόμενες δεξιότητες

Στο τέλος του μαθήματος οι φοιτητές θα είναι σε θέση να:

  • Γνωρίζουν τα χαρακτηριστικά δομής και χημικής σύστασης του ξύλου και πως μεταβάλλονται μέσα και ανάμεσα στα δασικά δέντρα
  • Αναγνωρίζουν με τη βοήθεια κλείδων μικροσκοπικής και μακροσκοπικής αναγνώρισης τα κυριότερα κωνοφόρα και πλατύφυλλα της Ελλάδας
  • Γνωρίζουν τα ελαττώματα δομής του ξύλου καθώς και την επίδραση που έχουν στην εμφάνιση και ιδιότητες του ξύλου
  • Γνωρίζουν τις βασικές ιδιότητες του ξύλου οι οποίες επηρεάζουν την αξιοποίησή του σε προϊόντα και κατασκευές
  • Προσδιορίζουν με εργαστηριακά μέσα την πυκνότητα, την υγρασία, τις διαστασιακές μεταβολές και τις μηχανικές ιδιότητες του ξύλου
  • Γνωρίζουν τους παράγοντες αλλοίωσης του ξύλου και τις συνέπειες που έχουν
4.Τρόπος διδασκαλίας
  1. Διαλέξεις 60%
  2. Εργαστήρια - Ασκήσεις 40%
5. Χρήση ηλεκτρονικών μέσων διδασκαλίας
Χρήση e-Media: Παρουσιάσεις μέσω Power Point, Χρήση εξειδικευμένου λογισμικού: Ηλεκτρονικές κλείδες αναγνώρισης ξύλου

6. Αξιολόγηση φοιτητών

Υποχρεωτικά εργαστήρια: Ναι
Προσωπικές - Ομαδικές εργασίες: Όχι
Ενδιάμεση αξιολόγηση: Όχι
Τελική εξέταση (Γραπτή - Προφορική): Ναι

7. Πρόγραμμα διαλέξεων - εργαστηρίων

Εβδομάδα Θεματική ενότητα διαλέξεων
1 Μακροσκοπικά χαρακτηριστικά εγκάρσιας – ακτινικής – εφαπτομενικής επιφάνειας Φυσικά χαρακτηριστικά του ξύλου
2 Μικροσκοπικά χαρακτηριστικά κυττάρων και ιστών ξύλου. Κύτταρα κωνοφόρων και πλατυφύλλων
3 Χημική σύσταση του ξύλου. Δομή κυτταρικών τοιχωμάτων – μεσοκυττάριας στρώσης – τυλώσεων. Κατανομή των χημικών συστατικών στο κυτταρικό τοίχωμα.
4 Μηχανισμός παραγωγής του ξύλου. Το κάμβιο. Στάδια εξέλιξης των κυττάρων του ξύλου
5 Μεταβλητότητα δομής και χημικής σύστασης του ξύλου. Έλεγχος της ποιότητας του ξύλου. Δομή του ξύλου των κλαδιών – ριζών.
6 Σφάλματα δομής του ξύλου. Αυξητικές ακανονιστίες. Φυσικά αυξητικά χαρακτηριστικά
7 Πυκνότητα - Σχέσεις πυκνότητας και υγρασίας – δομής – χημικής σύστασης του ξύλου
8 Υγροσκοπικότητα. Υγρασία του ξύλου στα δέντρα και σαν υλικό. Εκρόφηση – προσρόφηση. Ισοδύναμη υγρασία
9 Ρίκνωση και διόγκωση. Παράγοντες που επηρεάζουν τις διαστασιακές μεταβολές του ξύλου. Ανισοτροπία ρίκνωσης – διόγκωσης. Σημασία και περιορισμός ρίκνωσης και διόγκωσης
10 Μηχανικές ιδιότητες. Παράγοντες που επηρεάζουν τη μηχανική αντοχή του ξύλου. Βασικές και επιτρεπόμενες τάσεις.
11 Θερμικές ιδιότητες. Συστολή – διαστολή. Θερμοαγωγιμότητα – ειδική θερμότητα – θερμαντική αξία.
12 Ακουστικές ιδιότητες. Ταχύτητα διάδοσης του ήχου στο ξύλο. Ηλεκτρικές ιδιότητες. Αντίσταση στη δίοδο συνεχούς ρεύματος. Διηλεκτρικές ιδιότητες
13 Αλλοίωση του ξύλου. Βακτήρια – χρωστικοί και σηπτικοί μύκητες – έντομα- θαλασσινοί ξυλοφάγοι οργανισμοί. Κλιματικοί – μηχανικοί – χημικοί παράγοντες αλλοίωσης


Εβδομάδα Θεματική ενότητα εργαστηρίων
1 Μακροσκοπική αναγνώριση ξύλου (γενικές αρχές)
2 Μακροσκοπική αναγνώριση κωνοφόρων
3 Μακροσκοπική αναγνώριση πλατύφυλλων (δακτυλιόπορα)
4 Μακροσκοπική αναγνώριση πλατύφυλλων (διασπορόπορα)
5 Μικροσκοπική αναγνώριση κωνοφόρων
6 Μικροσκοπική αναγνώριση πλατύφυλλων (δακτυλιόπορα)
7 Μικροσκοπική αναγνώριση πλατύφυλλων (διασπορόπορα)
8 Σφάλματα δομής
9 Προσδιορισμός της πυκνότητας του ξύλου
10 Προσδιορισμός της υγρασίας του ξύλου
11 Προσδιορισμός των διαστασιακών μεταβολών του ξύλου
12 Προσδιορισμός των χημικών ιδιοτήτων του ξύλου
13 Προσδιορισμός των μηχανικών ιδιοτήτων του ξύλου


8. Συγγράμματα
  • «Επιστήμη και Τεχνολογία του Ξύλου. Τόμος Α΄: Δομή και Ιδιότητες», Συγγραφέας : Τσουμής Γ. Εκδόσεις: Γαρταγάνης, Έτος Έκδοσης: 2007

9. Διδακτικές μονάδες (ECTS)
Θεωρία: 3
Εργαστήρια/Ασκήσεις: 2
Διδακτικές Μονάδες: 5