Ενέργεια και Περιβάλλον

Ανάλυση Μαθήματος

Διδάσκων: Τσατήρης Μιχαήλ

Τύπος Μαθήματος: Επιλογής

Γιατί να επιλέξω το μάθημα;

Οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις από την αξιοποίηση πηγών ενέργειας και ιδιαίτερα από τα ορυκτά καύσιμα είναι από τα πλέον σημαντικά και κρίσιμα προβλήματα που απασχολούν όλες τις χώρες του κόσμου και φυσικά την ανθρωπότητα ως σύνολο. Με το μάθημα αυτό οι φοιτητές θα ενημερωθούν για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις από τη χρήση των ορυκτών καυσίμων ως πηγών ενέργειας καθώς και για τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την αντιμετώπισή τους με στόχο την προστασία του περιβάλλοντος. Άλλωστε στην Ελλάδα η ενημέρωση και επομένως η ευαισθησία των πολιτών επάνω σε θέματα ενέργειας και περιβάλλοντος βρίσκεται σε χαμηλό επίπεδο.

1. Περιγραφή

Βασικές έννοιες. Ενέργεια, φυσικοί πόροι και περιβάλλον. Ενεργειακή εξέλιξη και προοπτικές σε παγκόσμιο επίπεδο και στην Ελλάδα. Χαρακτηριστικά των διαφόρων πηγών ενέργειας. Δυνατότητες αξιοποίησης πηγών ενέργειας και περιβαλλοντικές επιπτώσεις τους. Μέτρα αντιμετώπισης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων οι οποίες προέρχονται από τη χρήση των ορυκτών καυσίμων.

2. Σκοπός μαθήματος

Στα πλαίσια του μαθήματος αυτού παρουσιάζονται οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις από τη χρήση των ορυκτών καυσίμων ως πηγών ενέργειας καθώς και τα μέτρα για την αντιμετώπισή τους με στόχο την προστασία του περιβάλλοντος. Σκοπός του μαθήματος είναι να δοθούν στους φοιτητές τα απαραίτητα εκείνα εφόδια που θα τους επιτρέψουν να μελετούν, να εμβαθύνουν και τελικά να μπορούν να αντιμετωπίζουν και να επιλύουν προβλήματα σχετιζόμενα με την ενέργεια και το περιβάλλον.

3. Εκπαιδευτικοί στόχοι και αναμενόμενες δεξιότητες

Στο τέλος του μαθήματος οι φοιτητές θα είναι σε θέση να:

  • Επιλύουν ζητήματα σχετικά με την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από τη χρήση των ορυκτών καυσίμων ως πηγών ενέργειας.
  • Αναγνωρίζουν τα διάφορα είδη επιπτώσεων από την χρήση των διαφόρων τύπων ορυκτών καυσίμων στο περιβάλλον. Επιπτώσεις στην υγεία του ανθρώπου, στο έδαφος, στην βλάστηση- δάση, στην υδρόβια ζωή, στην ατμόσφαιρα, στα διάφορα υλικά.
  • Εφαρμόζουν τις γνώσεις που αποκόμισαν στην προσωπική τους ζωή και στον επαγγελματικό τομέα.

Συμβάλλοντας στην αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από τη χρήση των ορυκτών καυσίμων ο κάθε ένας από εμάς θα μπορούσε να:

  • χρησιμοποιεί μικρού ή μεσαίου κυβισμού αυτοκίνητο νέας τεχνολογίας- καταλυτικό χαμηλής κατανάλωσης καυσίμου
  • χρησιμοποιεί τα μέσα μαζικής μεταφοράς ιδίως στις μεγάλες πόλεις με τα σοβαρά κυκλοφοριακά προβλήματα.
  • Εξοικονομεί ενέργεια στον οικιακό τομέα και στο γραφείο. Να αγοράζουμε οικιακές συσκευές που είναι κατασκευασμένες για να κάνουν οικονομία σε ηλεκτρική ενέργεια. Να χρησιμοποιούμε λαμπτήρες οικονομίας. Να σβήνουμε τα φώτα και τα κλιματιστικά όταν δεν είναι απαραίτητα στο σπίτι μας και στους χώρους της εργασίας μας. Να λαμβάνουμε μέτρα για τη μείωση των απωλειών θερμότητας των κτιρίων.

Όταν προστατεύουμε τα δάση ή όταν δημιουργούμε νέα ή όταν δημιουργούμε χώρους πρασίνου στις πόλεις, βοηθούμε προς τη σωστή κατεύθυνση γιατί τα δάση και γενικότερα το '' πράσινο'' δεσμεύουν και αποθηκεύουν ατμοσφαιρικούς ρύπους που προέρχονται από τη χρήση ορυκτών καυσίμων και κυρίως το διοξείδιο του άνθρακα με αποτέλεσμα να μειώνεται η περιεκτικότητά τους στον ατμοσφαιρικό αέρα.

4.Τρόπος διδασκαλίας
  1. Διαλέξεις 67%
  2. Ασκήσεις Εφαρμογής 33%
5. Χρήση ηλεκτρονικών μέσων διδασκαλίας
[Υπηρεσία Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης e-Class, Χρήση e-Media, e-Quiz/e-Test, Χρήση εξειδικευμένου λογισμικού]

6. Αξιολόγηση φοιτητών

Υποχρεωτικά εργαστήρια: Όχι
Προσωπικές - Ομαδικές εργασίες: Ναι
Ενδιάμεση αξιολόγηση: Όχι
Τελική εξέταση (Γραπτή - Προφορική): Ναι

7. Πρόγραμμα διαλέξεων - εργαστηρίων

Εβδομάδα Θεματική ενότητα διαλέξεων
1 Μορφές ενέργειας- Βασικές έννοιες
2 Ενέργεια και νόμοι της Θερμοδυναμικής
3 Ενεργειακή εξέλιξη
4 Παγκόσμια ενεργειακή κατάσταση
5 Ελληνική ενεργειακή κατάσταση
6 Χαρακτηριστικά των διαφόρων πηγών ενέργειας
7 Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις από τη χρήση ορυκτών καυσίμων
8 Περιβαλλοντικά προβλήματα τα οποία οφείλονται κατά σημαντικό μέρος στην παραγωγή ενέργειας και ειδικότερα στις καύσεις των ορυκτών καυσίμων στον τομέα των μεταφορών, της θέρμανσης, της βιομηχανικής δραστηριότητας και της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας
9 Επιδράσεις του νέφους καπνομίχλης και του φωτοχημικού νέφους
10 Επιπτώσεις του φαινομένου του θερμοκηπίου στη δημόσια υγεία, στις βροχοπτώσεις, στα φυσικά οικοσυστήματα και στο επίπεδο των θαλασσών
11 Επιπτώσεις της όξινης βροχής στο έδαφος, τα δάση, τις λίμνες, την υδρόβια ζωή, τα διάφορα υλικά, τα κτίρια και τα μνημεία
12 Μέτρα για την Προστασία του Περιβάλλοντος
13 Αποδοτικότερη χρήση της ενέργειας στους διάφορους τομείς. Εξοικονόμηση ενέργειας


Εβδομάδα Θεματική ενότητα εργαστηρίων
1 Ταξινόμηση των φυσικών πόρων. Ταξινόμηση των διαφόρων πηγών ενέργειας και καυσίμων
2 Σύγκριση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από την χρήση των διαφόρων τύπων ορυκτών καυσίμων
3 Σύγκριση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από την χρήση των διαφόρων τύπων ορυκτών καυσίμων
4 Σύγκριση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από την χρήση των διαφόρων τύπων ορυκτών καυσίμων
5 Φαινόμενο του θερμοκηπίου και της όξινης βροχής -Σύγκριση των ατμοσφαιρικών ρύπων οι οποίοι προκαλούν τα φαινόμενα αυτά.
6 Ταξινόμηση των μέτρων τα οποία πρέπει να ληφθούν για την Προστασία του Περιβάλλοντος
7 Μέτρα μείωσης των εκπομπών θερμότητας και ατμοσφαιρικών ρύπων που προέρχονται από τη χρήση πηγών ενέργειας από τον τομέα των μεταφορικών μέσων
8 Μέτρα μείωσης των εκπομπών θερμότητας και ατμοσφαιρικών ρύπων που προέρχονται από τη χρήση πηγών ενέργειας από τον τομέα της βιομηχανίας-βιοτεχνίας
9 Μέτρα μείωσης των εκπομπών θερμότητας και ατμοσφαιρικών ρύπων που προέρχονται από τη χρήση πηγών ενέργειας από τον τομέα της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας
10 Μέτρα μείωσης των εκπομπών θερμότητας και ατμοσφαιρικών ρύπων που προέρχονται από τη χρήση πηγών ενέργειας από τον τομέα της κεντρικής θέρμανσης πολυκατοικιών
11 Εξοικονόμηση ενέργειας στον οικιακό τομέα και στα κτίρια άλλων χρήσεων
12 Εξοικονόμηση ενέργειας στη βιομηχανία
13 Εξοικονόμηση ενέργειας στον τομέα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας


8. Συγγράμματα
  • Τσατήρης, Μ. 2006. Ενέργεια και Περιβάλλον. Εκδόσεις Τυπωθήτω. Δεύτερη Έκδοση Συμπληρωμένη. Αθήνα (Βιβλίο, σύνολο σελίδων 165). Τα Κεφάλαια 1, 2, 3 και 4 του παραπάνω βιβλίου αποτελούν την διδακτέα και εξεταστέα ύλη του εν λόγω μαθήματος.

9. Διδακτικές μονάδες (ECTS)
Θεωρία: 2
Εργαστήρια/Ασκήσεις: 1
Διδακτικές Μονάδες: 3