Συγκομιδή Δασικών Προϊόντων

Ανάλυση Μαθήματος

Διδάσκων: Δήμου Βασιλική

Τύπος Μαθήματος: Υποχρεωτικό

1. Περιγραφή

Εισαγωγή στην εργασιολογία, χρονικές μελέτες. Χρηματικοί συντελεστές, οικονομικές απόψεις των εργασιών συγκομιδής, κοστολόγηση. Βασικά στάδια και άξονες κρίσεως δασικής παραγωγής. Λεπτοφυής διάνοιξη δάσους. Εργαλεία και μηχανήματα δασικών εργασιών, τεχνική ρίψεως δέντρων. Εδαφιαία, ημιεναέρια, εναέρια μεταφορά ξύλου, ταξινόμηση οχημάτων, ταξινόμηση σχοινιογερανών. Στοιχεία ανάλυσης συστημάτων παραγωγής, ιεράρχηση των συστημάτων παραγωγής, αλυσίδα παραγωγής ενός προϊόντος. Βαθμός μηχανοποίησης συστημάτων συγκομιδής ξύλου, μηχανοποίηση των εργασιών συγκομιδής στην Ελλάδα. Κατηγορίες παραγόμενων δασικών προϊόντων στην Ελλάδα Συστήματα συγκομιδής ξύλου. Αξιολόγηση συστημάτων με οικονομικά, οικολογικά και κοινωνικά κριτήρια.. Εισαγωγή στην εργασιολογία, χειρισμοί φορτίων, θόρυβος, κραδασμοί, κλιματικές συνθήκες, κίνδυνος ατυχημάτων, ψυχική κόπωση, εργασιακή και πνευματική απόδοση.

2. Σκοπός μαθήματος

Σκοπός του μαθήματος αυτού είναι η απόκτηση θεωρητικών και πρακτικών γνώσεων από τους αποφοίτους ώστε:

  • να αντιμετωπίζουν θέματα και προβλήματα συγκομιδής ξύλου και άλλων δασικών προϊόντων στο δάσος καθώς και να βελτιώνουν τις υπάρχουσες τεχνικές.
  • να προσαρμόζουν τις τεχνικές συγκομιδής στις αρχές της αειφορίας της πολλαπλής χρήσης των δασών και των απαιτήσεων της περιβαλλοντικής προστασίας
  • να καθοδηγούν και επιβλέπουν την παραγωγή των δασικών προϊόντων ώστε αυτά να διαμορφώνονται σύμφωνα με τις χρήσεις για τις οποίες προορίζονται και τις απαιτήσεις της αγοράς.
3. Εκπαιδευτικοί στόχοι και αναμενόμενες δεξιότητες

Στο τέλος του μαθήματος οι φοιτητές θα είναι σε θέση να:

  • επιλύουν το κόστος μιας εργασίας το οποίο πρέπει να είναι ανάλογο με το χρόνο απασχόλησης των μέσων και του προσωπικού για μια ορισμένη παραγωγή.
  • να γνωρίζουν τα εργαλεία και μηχανήματα των εργασιών συγκομιδής που χρησιμοποιούνται στην Ελλάδα και σε προηγμένες δασοπονικά χώρες.
  • να γνωρίζουν και να αξιολογούν τα συστήματα συγκομιδής με οικονομικά, οικολογικά και κοινωνικά κριτήρια
  • να γνωρίζουν τις κατηγορίες των παραγόμενων δασικών προϊόντων.
  • να γνωρίζουν τον εργονομικό σχεδιασμό εργαλείων, μηχανημάτων, μεθόδων εργασίας τα οποία είναι φιλικά προς τον άνθρωπο.
4.Τρόπος διδασκαλίας
  1. Διαλέξεις 75%
  2. Ασκήσεις Εφαρμογής 25%
5. Χρήση ηλεκτρονικών μέσων διδασκαλίας
Παρουσιάσεις μέσω PowerPoint, επίλυση ασκήσεων με υπολογιστικά φύλλα (Excel)

6. Αξιολόγηση φοιτητών

Υποχρεωτικά εργαστήρια: Ναι
Προσωπικές - Ομαδικές εργασίες: Ναι
Ενδιάμεση αξιολόγηση: Όχι
Τελική εξέταση (Γραπτή - Προφορική): Ναι

7. Πρόγραμμα διαλέξεων - εργαστηρίων

Εβδομάδα Θεματική ενότητα διαλέξεων
1 Εισαγωγή στην εργασιολογία. Χρηματικοί συντελεστές. Οργάνωση εργασιών συγκομιδής δασικών προϊόντων, παρουσίαση χρονικών μελετών, καθορισμός αμοιβής των δασεργατών με βάση τη σχέση μεταξύ του χρόνου και της εργασίας.
2 Ανάλυση των βασικών σταδίων δασικής παραγωγής, των σταδίων αξιοποίησης των κύριων δασικών προϊόντων, αναφορά στους βασικούς υλοχρηστικούς άξονες κρίσεως και λήψεων αποφάσεων. Λεπτοφυής διάνοιξη δάσους, ανάλυση του σκοπού της λεπτοφυούς διάνοιξης, παρουσίαση των μέσων λεπτοφυούς διάνοιξης.
3 Παρουσίαση των ειδών και μέσων εργασίας. Είδη και μέσα χειρωνακτικής, μηχανοχειρωνακτικής και μηχανοποιημένης εργασίας, παρουσίαση της τεχνικής ρίψεως δέντρων.
4 Εδαφιαία και ημιεναέρια μετατόπιση ξύλου σε ήπιες έως ελαφρώς κεκλιμένα εδάφη, μετατόπιση με όχημα, παρουσίαση και ταξινόμηση ελκυστήρων.
5 Ημιεναέρια και εναέρια μεταφορά ξύλου σε εδάφη με ισχυρή κλίση, μεταφορά με σχοινιογερανούς, παρουσίαση και ταξινόμηση σχοινιογερανών.
6 Στοιχεία ανάλυσης συστημάτων παραγωγής, παρουσίαση λειτουργικού, δομικού και ιεραρχικού επιπέδου παραγωγής. Παρουσίαση και ανάλυση κοινωνικο-τεχνικών συστημάτων παραγωγής. Ιεράρχηση συστημάτων παραγωγής σε μικρο- μέσο-, και μακροσύστημα παραγωγής, αλυσίδα παραγωγής ενός προϊόντος.
7 Παρουσίαση τεχνικών αρχών μετατόπισης ξύλου. Ταξινόμηση των συστημάτων συγκομιδής ξύλου ανάλογα του βαθμού μηχανοποίησης των φάσεων εργασίας. Συστήματα συγκομιδής δασικών προϊόντων, ταξινόμηση των συστημάτων συγκομιδής ήπιων μέχρι ελαφρώς κεκλιμένων εδαφών και συστημάτων συγκομιδής ισχυρών κλίσεων εδάφους.
8 Παρουσίαση μοντέλου εκτίμησης συστημάτων συγκομιδής ξύλου, παρουσίαση και ανάλυση των οικολογικών , οικονομικών και κοινωνικών κριτηρίων εκτίμησης συστημάτων συγκομιδής ξύλου. Αξιολόγηση των συστημάτων συγκομιδής ξύλου.
9 Κατηγορίες παραγόμενης ξυλείας στα ελληνικά δάση, ταξινόμηση προϊόντων ξύλου, μέτρηση παραλαβή και πώληση δασικών προϊόντων.
10 Μηχανοποίηση των εργασιών συγκομιδής στην Ελλάδα, παρουσίαση των προϋποθέσεων και χαρακτηριστικών της μηχανοποιήσεως. Συνθήκες συγκομιδής στο ορεινό έδαφος. Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα μηχανοποίησης των εργασιών συγκομιδής.
11 Εισαγωγή στην εργονομία, επίπεδο δυσκολίας, χειρισμοί των φορτίων από τον άνθρωπο, κίνδυνοι από τον χειρονακτικό χειρισμό φορτίων, ήχοι και θόρυβοι, μέτρηση θορύβου, αρνητικές επιδράσεις του θορύβου, όρια έκθεσης θορύβου.
12 Επιδράσεις των δονήσεων και των επιταχύνσεων, δονήσεις χειρός και ολόκληρου σώματος. Θερμικό περιβάλλον, κλιματικές συνθήκες, θερμική καταπόνηση.
13 Εργασιακή απόδοση, πνευματική απόδοση, ανθρώπινη αξιοπιστία και ανθρώπινα λάθη.


Εβδομάδα Θεματική ενότητα εργαστηρίων
1 Υπολογισμός δαπάνης εργαλείων και μηχανημάτων.
2 Χρονικές μελέτες, οριοθέτηση φάσεων εργασίας και λήψη στοιχείων.
3 Χρονικές μελέτες, οριοθέτηση φάσεων εργασίας και λήψη στοιχείων.
4 Χρονικές μελέτες, οριοθέτηση φάσεων εργασίας και λήψη στοιχείων.
5 Χρονικές μελέτες, οριοθέτηση φάσεων εργασίας και λήψη στοιχείων.
6 Στατιστική ανάλυση σε συνάρτηση με την ανεξάρτητη μεταβλητή του όγκου
7 Γραμμική παλινδρόμηση.
8 Παρουσίαση σε πίνακα: αθροίσματα, μέσες τιμές όγκου, χρόνου ρίψης, χρόνου διαμόρφωσης. Προβλεπόμενες τιμές και τιμές των υπολοίπων του χρόνου ρίψης και διαμόρφωσης.
9 Επίλυση και παρουσίαση σε πίνακα του συνολικού χρόνου εργασίας, πραγματικού και προβλεπόμενου.
10 Επίλυση και παρουσίαση σε πίνακα του γενικού χρόνου εργασίας, πραγματικού και προβλεπόμενου.
11 Επίλυση και παρουσίαση σε πίνακα του βασικού χρόνου εργασίας, πραγματικού και προβλεπόμενου
12 Υπολογισμός συντελεστή προσαύξησης.
13 Υπολογισμός πρότυπων χρόνων μέτρησης, τεμαχισμού, αποκλάδωσης, διαμόρφωσης και συνολικού χρόνου υλοτομίας Ερυθρελάτης σε συνάρτηση με τη στηθαία διάμετρο των εργασιών ρίψεως.

8. Συγγράμματα
  • Δήμου, Β., 2008, Συγκομιδή και Μετατόπιση Ξύλου, Μέρος Ι, Στοιχεία Εργονομίας, Μέρος ΙΙ. Σημειώσεις Θεωρίας, (Πανεπιστημιακές παραδόσεις).
  • Δήμου, Β., 2008, Συγκομιδή Ξύλου Μέρος Ι, ΙΙ. Σημειώσεις Εργαστηρίου, (Πανεπιστημιακές παραδόσεις).
  • Λάιος, Λ & Γιαννακούρου, Σ.. (2003). Σύγχρονη Εργονομία. Εκδόσεις Παπασωτηρίου, ISBN 9607530446.

9. Διδακτικές μονάδες (ECTS)
Θεωρία: 3
Εργαστήρια/Ασκήσεις: 1
Διδακτικές Μονάδες: 4